European Placemaking Week 2025 - Reggio Emilia

In september 2025 vond in het Italiaanse Reggio Emilia de Placemaking Week Europe plaats: een van de belangrijkste Europese bijeenkomsten rond stedelijke vernieuwing, gemeenschapsvorming en publieke ruimte. Vier dagen lang, van 23 tot 26 september, kwamen meer dan zevenhonderd deelnemers samen: stedelijke vernieuwers, beleidsmakers, kunstenaars, onderzoekers en bewoners. Samen verkenden zij hoe steden inclusiever, menselijker en duurzamer kunnen worden ontworpen. Het evenement, georganiseerd door het netwerk Placemaking Europe, bood een inspirerende mix van lezingen, workshops, wandelingen, lokale interventies en co-creatie projecten, allemaal gericht op het versterken van de sociale veerkracht van steden.

Ook het Street Art Museum Amsterdam (SAMA) was aanwezig in Reggio Emilia. Vanuit haar jarenlange ervaring met street art als middel voor sociale verbinding en educatie, bracht SAMA haar visie in over hoe kunst de publieke ruimte kan veranderen in een plek van dialoog en betrokkenheid. Tijdens verschillende sessies en ontmoetingen deelde SAMA praktijkvoorbeelden uit Amsterdam-West, zoals community murals en participatieve kunstprojecten die wetenschap, kunst en buurtbewoners samenbrengen. Deze uitwisseling bood een waardevol podium om te laten zien hoe creativiteit niet alleen esthetische, maar ook maatschappelijke impact kan hebben.

De Placemaking Week was bovendien meer dan een conferentie: het was een levende, open leeromgeving. In Reggio Emilia zelf vonden talloze “city labs” en veldbezoeken plaats, waar deelnemers samen met lokale bewoners aan concrete uitdagingen werkten: van herinrichting van pleinen tot vergroening van straten en versterking van sociale netwerken. Voor SAMA betekende dit een kans om inspiratie op te doen bij collega’s uit heel Europa en nieuwe verbindingen te leggen tussen kunst, wetenschap en stedelijke participatie. De ervaringen uit Reggio Emilia zullen bijdragen aan toekomstige projecten, waarin SAMA blijft bewijzen dat straatkunst niet alleen muren, maar ook gemeenschappen verbindt.

Reggio Emilia

De keuze voor Reggio Emilia als stad was allesbehalve toevallig. Deze dynamische stad in Noord-Italië staat bekend als een kruispunt van geschiedenis, innovatie en inclusiviteit, met een sterke traditie van burgerparticipatie en sociaal engagement. Reggio Emilia geniet wereldwijd erkenning dankzij “de Reggio Emilia Approach”: een vernieuwende onderwijsmethode die creativiteit, samenwerking en kritisch denken centraal stelt, en waarin de stad zelf als leeromgeving fungeert. De historische zeshoekige stadsstructuur weerspiegelt een zorgvuldige balans tussen erfgoed en moderne stedelijke ontwikkeling. Daarnaast investeert Reggio Emilia in duurzame mobiliteit, inclusieve openbare ruimtes en participatieve besluitvorming, waardoor het een levend laboratorium is voor stedelijke transformatie. Juist daarom vormde deze stad de ideale achtergrond voor de Placemaking Week Europe 2025: een plek waar de theorie van placemaking dagelijks in de praktijk wordt gebracht.

Ontmoetingen die ons bijgebleven zijn

Naast de inspirerende sessies en workshops stond EPW vooral in het teken van ontmoetingen. Een bruisend netwerk van mensen die zich inzetten om steden menselijker, creatiever en inclusiever te maken. Street Art Museum Amsterdam kwam in contact met visionairs uit de hele wereld, elk met een unieke blik op stedelijke verandering:

• Khadidja Konate – bracht waardevolle perspectieven op inclusieve culturele betrokkenheid en community verhalen.

• Aida Esposito – culturele strateeg die kunst, erfgoed en stedelijke transformatie met elkaar verbindt.

• Danique Donia Nota (Universiteit van Amsterdam) – onderzoekt de raakvlakken tussen stedelijk beleid en burgerlijke creativiteit.

• Luciana Renner (Mexico) & Oscar Suastegui Q. – deelden internationale inzichten over Latijns-Amerikaanse benaderingen van publieke kunst en placemaking.

• Susanna Dart (Lancaster) – slaat een brug tussen onderzoek en praktijk via community-gedreven projecten.

• Elena Giunta (Italië) – werkt op het snijvlak van cultuur en lokaal bestuur.

• Annick Oosterlee (Schiphol SPOT) – jarenlang SAMA-partner en community manager, met focus op welzijn in werkomgevingen.

• Hayat B. (Rotterdam) – bevlogen pleitbezorger van jongerenparticipatie en creatief ondernemerschap.

• Natali Palmtak – zet zich in voor participatieve stedelijke ontwikkeling in Nederland.

• Kristel Zegers (Breda) – bouwt veerkrachtige gemeenschappen via creatieve placemaking.

• Julia Barry (Londen) – brengt artistieke stedelijke interventies naar lokaal beleid.

• Stephanie Acker (Florence) – ontwikkelt culturele urbanisme-projecten in heel Europa.

• Matthijs van Muijen (Den Haag) – brengt expertise in burgerinnovatie en participatief ontwerp.

Elke ontmoeting herinnerde ons eraan dat placemaking in essentie draait om mensen: de verhalen, relaties en samenwerkingen die plekken veranderen in gemeenschappen.

Muren die praten

Tijdens Placemaking Week Europe presenteerde Street Art Museum Amsterdam de sessie “Walls That Talk / Muren diei praten”. Een uitnodiging om niet alleen over placemaking te praten, maar het ter plekke te ervaren. De presentatie belichtte hoe street art kan fungeren als een instrument voor inclusie, gemeenschapsdialoog en stedelijke transformatie.

Tijdens de presentatie namen we het publiek mee in de evolutie van street art: van underground cultuur tot een krachtig middel om stille verhalen zichtbaar te maken in de openbare ruimte. Daarbij stond de STAR 2.0-toolkit centraal: een door SAMA en Europese partners ontwikkeld instrument om jongeren, buurtbewoners en beleidsmakers samen te brengen via kunst en participatief ontwerp.

Naast inspirerende voorbeelden uit Nederland en andere Europese landen, deelden we ook eerlijke lessen over uitdagingen zoals bureaucratie, weersomstandigheden en publieke perceptie. Juist deze openheid maakte duidelijk dat placemaking een proces is van leren, aanpassen en opnieuw durven proberen.

De sessie eindigde met een interactieve workshop waarin deelnemers hun eigen “tag” een woord, droom of boodschap aan de stad creëerden en samen brachten op een muur. Iedereen nam een stukje van deze muur mee naar huis: een symbolische herinnering dat elke stem telt, en dat inclusieve steden worden gebouwd door samenwerking, creativiteit en lef. 

Podcast

Tijdens de Placemaking Week Europe 2025 in Reggio Emilia was Anna Stolyarova, namens Street Art Museum Amsterdam (SAMA), te gast in de Urbanistica Podcast (aflevering “Walls Talk (Street Art)”). In het gesprek vertelde Anna over de kracht van straatkunst als middel om mensen en plekken met elkaar te verbinden. Ze deelde inspirerende verhalen over hoe SAMA samen met bewoners, jongeren en kunstenaars muurschilderingen maakt die niet alleen muren verfraaien, maar ook gesprekken op gang brengen. Volgens Anna gaat het bij kunst in deopenbare ruimte niet om decoratie, maar om ontmoeting en betrokkenheid. En om het gevoel dat iedereen deel uitmaakt van het verhaal dat op de muren wordt verteld. Als je de podcast wil terugluisteren dan kan dat via deze link: 550. Walls Talk (Street Art) - Anna Stolyarova - Urbanistica Podcast - Cities for People | Listen Notes

Een geslaagde trip

De Placemaking Week Europe 2025 was voor SAMA een inspirerende ervaring vol nieuwe ideeën en ontmoetingen. Naast het podcastinterview gaf SAMA een presentatie over hoe straatkunst kan bijdragen aan bewustwording en verbinding in de stad. We spraken met veel interessante collega’s vanuit de hele wereld: van kunstenaars en onderzoekers tot buurtmakers en beleidsdenkers. Allemaal met dezelfde passie voor leefbare, inclusieve steden. En natuurlijk konden we Reggio Emilia niet verlaten zonder te proeven van de beroemde Parmigiano Reggiano. Net als goede kaas vraagt ook placemaking om tijd, aandacht en samenwerking om echt tot iets moois te rijpen.