Reggio Emilia

Reggio Emilia is een historische industriestad die bekendstaat als een van de sterkste communistische en antifascistische centra van Italië, de geboorteplaats van de Tricolore-vlag en de oorsprong van de internationaal invloedrijke Reggio Emilia-methode voor de vroege kinderopvoeding.

Reggio Emilia, gelegen in het hart van de Emilia-Romagna, is een stad met een rijke geschiedenis en een sterke culturele identiteit. Van de Renaissance-invloeden uit nabijgelegen steden tot de culinaire tradities van de regio. Denk aan Parmigiano Reggiano, balsamicoazijn uit Modena en Reggio en zelfs de lokale claim op tiramisù. De stad ademt authenticiteit en ambacht. Kunstenaars zoals Parmigianino uit het naburige Parma onderstrepen de lange traditie van creativiteit en verfijning die in deze regio geworteld is.

Een stad van verzet en veerkracht

Tijdens de Tweede Wereldoorlog speelde Reggio Emilia een cruciale rol in het Italiaanse verzet. De regio kende talloze fabrieken en werkplaatsen waar arbeiders zich organiseerden om te strijden tegen fascisme en onderdrukking. Het iconische partizanenlied "Bella Ciao” wordt vaak verbonden met deze streek en haar arbeiderscultuur. De geschiedenis van Reggio Emilia is onlosmakelijk verbonden met verhalen van arbeidersstrijd, moedige rebellen en het geloof in een rechtvaardige samenleving.

Diversiteit als motor voor vooruitgang

Na de oorlog groeide Reggio Emilia uit tot een bruisende, vooruitstrevende stad met een sterke sociale traditie. De komst van immigranten uit verschillende landen speelde een centrale rol in de opbouw van de lokale economie en cultuur. Vandaag zien we een stad die moderniteit en traditie verenigt, waar internationale gemeenschappen bijdragen aan het sociale weefsel en waar onderwijs, kunst en samenwerking centraal staan. Niet voor niets is Reggio Emilia wereldwijd bekend om zijn innovatieve benadering van onderwijs en gemeenschapsontwikkeling. SAMA voelt zich verbonden met de reggio en dat is mede dankzij het STAR programma dat is ontstaan mede door Reggio Emilia.

STAR 

SAMA heeft zich verbonden aan de regio via het Europese samenwerkingsproject STAR (STAR 2.0) (2019–2022), waarin de gemeente Reggio Emilia partner was. In dit project stond het gebruik van street art centraal als instrument om sociale inclusie te bevorderen, interculturele dialoog te stimuleren en leegstaande of verwaarloosde stedelijke gebieden nieuw leven in te blazen. Door deze verbinding is de stad Reggio Emilia niet alleen een locatie, maar ook een strategische partner geworden in het versterken van gemeenschappen via kunst, participatie en stedelijke vernieuwing.

Daarnaast lanceerde SAMA in de context van de vervolg­fase STAR 2.0 een toolkit gericht op jeugdwerkers en jongeren, om street art te gebruiken als middel voor zelf-expressie, samenwerking en maatschappelijke betrokkenheid. De keuze voor de regio Reggio Emilia sluit daarbij perfect aan: de regio kent een sterke traditie van participatief werken, culturele samenwerking en stedelijke vakkennis. Eigenschappen die SAMA ziet als essentieel voor een betekenisvolle impact. Via deze samenwerking wil SAMA bijdragen aan de ontwikkeling van een meer inclusieve, creatieve en veerkrachtige samenleving. Een samenleving waarin ook lokale gemeenschappen in regio's zoals Reggio Emilia, hun rol pakken in het stedelijke verhaal.

In november dit jaar start bovendien in Reggio Emilia de testfase van het STAR 2.0-curriculum. Tijdens deze pilot worden lokale jeugdwerkers, jongeren en culturele partners uitgenodigd om de methodiek in de praktijk te brengen. Reggio Emilia fungeert daarbij als levende leeromgeving: een plek waar theorie, stedelijke realiteit en community-kracht samenkomen. De inzichten uit deze fase zullen worden gebruikt om het programma verder te verfijnen en uit te rollen. Wil je meer informatie over dit programma, bezoek dan eens onze website: STAR 2.0. 

Refactory Communication

Tijdens ons bezoek aan Reggio Emilia maakten we kennis met de enthousiaste teamleden van ReFactory Communication: Anna Fornaciari en Anastasia Fontanesi. In 2016 richtten zij ReFactory Communication op in Reggio Emilia, een communicatie-studio gespecialiseerd in cultuur- en toerismeprojecten. Met hun achtergrond in copywriting, social media en webcreatie zetten zij zich in om kunst, design en street art zichtbaar te maken in de openbare ruimte en binnen stedelijke transformaties.

Hun werk heeft zich recent vooral gericht op het ondersteunen van street art-initiatieven in de regio. Zo besteden zij aandacht aan de verhalen achter muurschilderingen, het betrekken van lokale gemeenschappen en het verbinden van internationale kunstenaars met Reggio Emilia’s industriële en culturele landschap. Bijvoorbeeld in de voormalige fabrieksterreinen die nu fungeren als openlucht-atelier voor street art. Anna en Anastasia benadrukken dat street art niet uitsluitend een visuele interventie is, maar een sociaal instrument: “We willen dat muren verhalen vertellen: van werkers, van migranten, van stedelijke vernieuwing”. 

Hun Instagram-account @travelonart heeft 35K volgers en fungeert als een inspirerend platform voor street art, cultuur en reiservaringen. Regelmatig delen de oprichtsters Anna en Anastasia beelden van stedelijke kunstwerken, muurschilderingen en verborgen plekken.

De stijl op de pagina is visueel sterk en authentiek: van close-ups van kleurrijke murals tot interactieve reels waarin kunstwerken en hun makers centraal staan. 

Nora

Deze week maakten we ook kennis met Nora Basenghi, een 22-jarige talenliefhebber uit Scandiano, een klein stadje vlak bij Reggio Emilia. Nora is net afgestudeerd in Vreemde Talen en Letterkunde aan de Universiteit van Bologna, waar ze zich verdiepte in taalkunde. Onder andere de Nederlandse en Duitse taal en cultuur. Na haar afstuderen besloot ze een tussenjaar te nemen om te ontdekken welke richting ze verder wil inslaan en juist in die zoektocht kruisten haar wegen die van Anna elkaar.

Via Silvia, de moeder van Nora, die in Reggio Emilia samenwerkt met Anna aan het STAR 2.0-project, ontmoetten de twee elkaar tijdens een ontspannen avond met een glas wijn. Wat begon als een spontane kennismaking groeide uit tot een bijzondere kans: Anna nodigde Nora uit om voor een paar maanden naar Amsterdam te komen en mee te werken bij het Street Art Museum Amsterdam (SAMA).

Nora kijkt ernaar uit om haar talenkennis te combineren met een nieuwe creatieve ervaring. Ze is nieuwsgierig naar de wereld van de street art en wil ontdekken hoe kunst kan bijdragen aan sociale verbinding, educatie en stedelijke ontwikkeling. Tegelijk verheugt ze zich op het verkennen van Amsterdam: haar grachten, musea en cultuur. En natuurlijk op de persoonlijke groei die deze reis zal brengen. Zoals ze zelf zegt: “Een nieuw perspectief is precies wat ik nodig heb om mijn toekomst vorm te geven.”