Terugblik: Urbanites United

Een maand geleden, op 13 en 14 september, vond de allereerste editie van Urbanites United plaats: het open-to-all street art-weekend dat Amsterdam twee dagen lang veranderde in één groot canvas. Samen met kunstenaars, bewoners, bezoekers en partners maakten we de stad tot een levend museum, precies zoals we bij SAMA graag zien.

De stad als podium

Door heel Amsterdam waren tijdens het weekend muurschilderingen, live art-sessies, open ateliers en buurtactiviteiten te bezoeken. Dankzij de digitale street art-kaart, met locaties verspreid over zeven stadsdelen, trokken mensen eropuit om kunst te ontdekken buiten hun eigen buurt. De kaart werd in één weekend duizenden keren bekeken: een mooi teken dat nieuwsgierigheid en avontuur nog springlevend zijn in onze stad.

SAMA-oprichter en directeur Anna Stolyarova verwoordde het tijdens de opening treffend:

"Amsterdam is voor mij de street art-hoofdstad van de wereld. We hebben hier een unieke mix van kunstenaars, musea en plekken waar kunst letterlijk op straat leeft.”

Kunstenaars van toen en nu

Tijdens Urbanites United kwamen grote namen uit de scene samen met nieuwe talenten. Bezoekers konden werk zien van onder andere The London Police, Paul Watty en Hugo Kaagman, maar ook van opkomende artiesten en collectieven uit Amsterdam en daarbuiten.

Hoogtepunten waren onder meer:

• het Paint & Beer-festival in Het Groene Veld, met live art van o.a. SNUB23, Sprite en KIKO;

• de live painting-sessie van Paul Watty in de Hollandsche Manege;

• de muzikale fietstocht Wiel Klanken, die eindigde op het festival;

• en het street art-filmprogramma bij Cinema De Vlugt.

Paint & Beer: waar kunst en community samenkomen

Tijdens Paint & Beer werd goed zichtbaar hoe groot en verbonden de street art-community is. De muziek klonk uit de speakers, de biertjes stonden koud en overal werd gelachen, gepraat en geschilderd. Op het terrein werkten kunstenaars zij aan zij aan nieuwe murals en live paintings. De variatie in stijlen, kleuren en technieken maakte het terrein tot een explosie van creativiteit.

Een van de blikvangers was het werk van Brave_arts, die buiten een indrukwekkende muurschildering van een tijger maakte. Tegen de avond kwam iedereen samen om te eten en een drankje te delen. Een brassband zette de toon, mensen dansten en kunstenaars bezochten elkaars werken om complimenten uit te wisselen.

Tussen alle vrolijkheid was er ook ruimte voor reflectie. In het kunstwerk van lukedaduke kwam de huidige wereldsituatie terug: een herinnering dat street art niet alleen gaat over schoonheid, maar ook over wat er speelt in onze tijd. Het was een bijzondere mix van feest, verbondenheid en bewustwording, precies wat street art zo krachtig maakt.

Street art tour

Op zondag organiseerde Street Art Museum Amsterdam (SAMA) een speciale street art-tour door de stad. De groep bestond uit een mix van jong en oud, allemaal nieuwsgierig naar de verhalen achter de kunst op straat. Tijdens de drie uur durende wandeling lieten we zien hoe divers street art kan zijn, van stickers en paste-ups tot grotere muurschilderingen.

De tour begon bij Nicolaas Groente en Fruit, waar in de ramen van omliggende panden werken te zien zijn van onder andere de crew Lastpak, Nilsrva en Wisekid. Vervolgens stopten we bij Café Belgique, een bekende ontmoetingsplek voor street art- en graffitikunstenaars, waar ook binnen kunst hangt van The London Police.

Daarna bezochten we een kunstwerk van Street Art Frankey, gevestigd aan een politiebureau. Vervolgens gingen we langs bij Wisekid, die buiten zijn tattoozaak een levensgroot kunstwerk heeft gemaakt. Zijn moderne interpretaties van stillevens laten goed zien hoe breed street art eigenlijk is, het leeft niet alleen op muren, maar ook op onverwachte plekken door de hele stad.

Bij de tunnel bij Hannekes Boom zagen we duidelijk het verschil tussen street art en graffiti, en vanaf daar namen we de pont naar de NDSM-werf. Deze plek blijft een hoogtepunt voor liefhebbers: hier komen stijlen, technieken en generaties samen, en tijdens het Urbanites United-weekend werd er volop live gepaint. Een van de oudste werken van Pipsqueak Was Here is hier nog steeds te bewonderen.

Wat tijdens de tour vooral opviel, was hoe bezoekers anders naar de stad gingen kijken. Zodra mensen de verhalen en achtergronden van de kunst leerden kennen, groeide het begrip én de waardering voor street art en graffiti.

Samen de stad maken

Wat het weekend bijzonder maakte, was niet alleen de kunst, maar vooral de samenwerking. Alle vijf Amsterdamse street art-musea: SAMA, STRAAT, MOCO, Art of Banksy en Banksy Museum Amsterdam werkten samen om de stad te laten zien als één groot kunstwerk. Daarnaast waren er gratis open ateliers als Ambassade Art Gallery, Art Kitchen Gallery en BeterBlijLeven. 

Touria Meliani, wethouder Kunst & Cultuur, zei prachtig: 

“In Amsterdam is street art onderdeel van ons culturele DNA: het eert onze geschiedenis, versterkt de stemmen van vandaag en de waarde van alle kunstvormen in de stad.”

Ook Sandra Doevendans van stadsdeel Nieuw-West benadrukte de betekenis voor de buurt:

“Street Art Museum Amsterdam is geworteld in Nieuw-West, maar brengt met Urbanites United de kracht van street art naar alle delen van de stad.”

Afsluitende barbecue

En zo sluiten we het weekend gezellig af: op zondagavond verzamelden we in de Dichtersbuurt in Amsterdam Nieuw-West voor een afsluitende barbecue. De regen mocht de pret niet drukken. Buurt­bewoners, kunstenaars en bezoekers kwamen samen, terwijl Laurien Saraber van het Amsterdams Fonds voor de Kunst (AFK) langskwam om te praten over de rol van kunst in de wijk. 

Laurien bezocht verschillende plekken van het Urbanites United-weekend. Ze begon bij de Hollandsche Manege, waar Paul Watty samen met buurtbewoners een nieuwe mural maakte, ging daarna langs bij Cinema De Vlugt voor een street art-film en bezocht vervolgens de Dichtersbuurt, waar nog volop live painting plaatsvond.

Het was een mooi moment om kunst, community en buurt leven te laten samenkomen. Daarnaast natuurlijk om te proosten op wat we als team hebben neergezet. 

Op naar de volgende editie

De eerste editie van Urbanites United smaakt naar meer. De reacties van bezoekers, kunstenaars en partners waren hartverwarmend, en de energie van het weekend werkt nog steeds door.

Wie het gemist heeft, kan nog steeds zelf op ontdekkingstocht: De interactieve kaart met alle street art locaties is te vinden via streetartmapamsterdam.nl.